خنده های زیر لب

 

یکی از ارزشمندی های فرهنگ مکتوب ایران اسلامی آن است که بسیاری از لطایف و دقایق ظریف مفاهیم را در برابر نگرش مخاطب معلوم و مشخص می دارد. در این فرهنگ مرزهای سه مقوله طنز، هجو و هزل از یکدیگر ممتاز است.
مخاطب شناسی طنز دو رویکرد ِعامیانه و عالمانه دارد: نخست عموم ِمردم که از طریق اغراق موضوعات ناروای فردی و اجتماعی باید به آن حساس شوند و نگرش های خود را به جانب آن معطوف سازند و دو دیگر خواص جامعه هستند که باید به مهمترین اندیشه ها و مسایل جامعه آگاه گردند و در پی چاره جویی برآیند. همین نقش ارزنده طنز در تصمیم سازی های ارزنده اجتماعی و سیاسی بوده است که در جریان نضج و نمو تمدن ها آن را به نحو موثری به چشم آورده است. تمدن های قدرتمند جهان همیشه به طنز و طنزپردازی بهاء و منزلتی فراوان داده اند. با این همه طنز همیشه در معرض لغزش و در خطر فرو غلتیدن به دامان سیاه سطحی نگری بوده است. از همین روست که باید با تأمل و تعمق بیشتری به آن نگریسته و به کار گرفته شود.

 

ادامه نوشته

       شهر اسلامی در فروغ آموزه های نبوی

 

هر چه مدرن‌تر می شویم معضلات و مشکلات شهرهای‌مان بیش و بیشتر می شود. پذیرش شتابزده مدرنیته و بی اطلاعی از ریشه ها و شیوه های آن و طرد فرهنگ سنتی به تصور عنصری متناقض با مظاهر توسعه، منشا بروز انواع مسایل عدیده شد تا جایی که ناهنجاریهای اجتماعی و آلودگی های زیست محیطی، مجالی برای آسودن و غنودن به شهروندان نمی دهد. نابسامانی ها و ناروایی هایی که توسعه تعریف ناشده و منطقی شهرها برای ما به ارمغان آورده، محصول غفلت تاریخی ما از گذشته های پربار تمدنی ماست. وانهادن ساده اندیشانه میراث های فرهنگی و تمدنی و پذیرش خام و شتاب آلوده آورده های غرب فکری، پشتوانه های انگیزه ساز و ارزشی را از ما واستاند و ما را در غربتی ناباورانه و دردناک فرو برد.

ادامه نوشته

شهرشناسی ، مقدم بر شهرسازی

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شهرسازی ، به عنوان دانش میان رشته ای همواره سهم بسزایی در تحقق آرمانهای یک فرهنگ و تمدن داشته است. شهرها نماد مطالبات تمدنی و بلوغ و بلاغت فرهنگی اقوام و فصاحت فکری مردمان در بسترپویشمند تاریخ بوده اند. شهر همواره با قرائت ها و تفاسیر مختلفی روبرو بوده است. هرگز مفاهیم شهری مفاهیم پابرجا و یگانه ای نبوده اند و حسب ساختارهای علمی و فکری افراد و جوامع به انواع گونه های مختلف بازخوانی شده اند.

ادامه نوشته

ماهیت " های تک"  

تکنولوژی در نیمه دوم قرن بیستم به عنوان چراغ جادویی تلقی می شد که می تواند با سرعت و سهولت گره از هر قفل فروبسته ای بگشاید. غرور علم تجربی در قرن نوزدهم جای خود را به غرور تکنولوژیک در قرن بیستم داده بود. تصور رایج این بود که دیگر جهان تبدیل به یک مساله مکانیکی ساده شده و به قدرت تعویذ( بازوبند) دانش جدید رازهمه آفاق برانسان مکشوف می شود.

در دهه 1970 پیشرفت های تکنولوژیکی و علمی تاثیر بسیار زیادی بر جوامع زمان خود داشت. این پیشرفت ها با سفر به ماه و قدم گذاشتن نیل آرمسترانگ بر آن در سال 1969 به اوج خود رسید. این تحولات علمی به نوبه خود موجب تغییر دید مردم و بطور خاص تغییر نوع نگرش معماران در استفاده هرچه بیشتر از تکنولوژی های روز شد.

مرکز فرهنگی ژرژ پمپیدو فرانسه / نماد بارز سبک های تک

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

ادامه نوشته

كلام جادويی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

شايد كمتر مترجمي در دنيا همچون ادوارد فيتز جرالد براي ترجمان شعري از يك زبان شرقي به يك زبان غربي اين سان رنج بر خويشتن هموار كرده و تا اين اندازه قرين توفيق گشته باشد. اگر وي در كشف مفهوم يك واژه يا يك بيت از خيام درمي ماند، ناگزير بود نامه اي به دوست ديرينش پروفسور كاول، استاد فارسي و سنسكريت دانشگاه كلكته بنويسد و تا وي با پيك قرن نوزدهم پاسخ دهد، چشم براه بنشيند.

از اين رو اشعار خيام ديرزماني بين لندن و كلكته در سفر بود ور فته رفته طرح ترجمه رباعيات به انگليسي ريخته مي شد. چاپ نخست رباعيات در سال ،۱۸۵۹ نگاه هيچ رهگذري را از پشت ويترين كتابفروشي ها به خود جلب نكرد. كتاب فقط در دويست جلد آن هم به خرج خود مترجم چاپ شده بود. اگر «سوين برن» يك جلد از آن را نمي خريد، شايد تمامي آن دويست نسخه جزو كاغذهاي باطله از دست مي رفت.

ادامه نوشته

           معماری ، معنا و مكان

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 

               بحثی در مفهوم این جا و آن جا

قرن حاضر در اغلب نقاط دنیا رشد و تغییرات بی سابقه ای را در معارف بشری و استاندارد سازی زندگی انسان شاهد بوده است.به جای اینکه این تحولات ، امکانات غنی در تعیین هویت به ما ارزانی دارد و به محیط اجتماعی با معنایی مبدل شود ، منتج به آثار جنبی غیر قابل پیش بینی و ناخوشایندی در کیفیات زندگی شده است.
طی دهه های گذشته ، محیط زیست ما نه تنها دستخوش آلودگی و گسترش بی رویه شهرها بوده است ، بلکه با وجود انسانی ما صرفآ به عنوان ماده  بشری رفتار شده است.کیفیاتی را هم که به بشر حس وابستگی و مشارکت می داده از دست داده است.امروز شاهد آنیم که اندیشه مدرن تنها انفعال و نارضایتی را پدید آورده است و جهان را در چهار چوب شبه علمی منجمد ساخته است.

ادامه نوشته

معماری :

موسیقی مجسم یا موسیقی ساکت ؟

گوته روزی گفته بود: « یک فیسلوف برجسته، از معماری به مثابة ” موسیقی منجمد “
سخن می گوید .ادعای او باعث شد بسیاری اظهار عدم رضایت کنند. به اعتقاد ما این اندیشه واقعاً زیبا را نمی توان بهتر از نامیدن معماری چونان موسیقی ”خاموش “ بیان کرد» .

همانگونه که ما در موسیقی، اجرای نت روان، سیال و متصل ( = لگاتو) و یا اجرای مقطع و ناپیوسته نت ها (= استاکاتو) داریم، در بافت موسیقی نیز معماران در صورت ساختمان و نصب بازشوها (=نت ها) با فواصل گوناگون، گاهی همچون هنر گوتیک در جستجوی کاهش آرتیکولاسیون بواسطة تداوم بوده اند و گاهی نیز همچون اکسپرسیونیسم آلمان در آغاز قرن بیستم در جست و جوی پیوستگی و تداوم کامل ( = لگاتو).
هر چند در هر طبقه از ساختمان، ما می توانیم با نظاره گری بر پنجره ها و بازشوها و فضاهای خالی / سکوت به ملودی آن گوش فرا دهیم، توأمان هم می توانیم با نگریستن به بدنة ضلع یک ساختمان، دو یا سه طبقه را به شکل یک هارمونی به یک چشم انداز دریافت کنیم. به زبان دیگر، همانگونه که دانش هارمونی ما را به خصیصه های آکوردها و توانایی پیوندشان با یکدیگر، با توجه به ارزش های ساختمانی، ملودیک و وزنی آنها آگاه می سازد، کاوشگر نیز می تواند هارمونی بافت موسیقی را برداشت کند.

ادامه نوشته